Καινοτομία και Πράσινη Μετάβαση στη Μεταποίηση Αγροτικών Προϊόντων

Καινοτομία και Πράσινη Μετάβαση στη Μεταποίηση Αγροτικών Προϊόντων

Bottling line of sunflower oil in bottles. Vegetable oil production plant. High technology. Industrial background

Η συγκεκριμένη δράση αφορά στην ενίσχυση των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους κλάδους μεταποίησης και εμπορίας γεωργικών και μη προϊόντων, καθώς και στους τομείς της βιοτεχνίας, της χειροτεχνίας, της παραγωγής ειδών μετά την πρώτη μεταποίησή και τους εμπορίου.

  1. Ενισχύσεις στη μεταποίηση και εμπορία γεωργικού προϊόντος: Αφορά σε κάθε επέμβαση επί γεωργικού προϊόντος από την οποία προκύπτει επίσης γεωργικό προϊόν, με εξαίρεση τις εργασίες εντός της γεωργικής εκμετάλλευσης που είναι απαραίτητες για την προετοιμασία προϊόντος ζωικής ή φυτικής προέλευσης για την πρώτη του πώληση (σύμφωνα με το άρθρο 2, παρ. 10 του ΓΑΚ). 
  2. Ενισχύσεις στη μεταποίηση και εμπορία μη γεωργικού προϊόντος: Αφορά σε κάθε επέμβαση επί γεωργικού προϊόντος, ως Α΄ ύλη της παραγωγικής διαδικασίας, από την οποία προκύπτει προϊόν το οποίο δεν καλύπτεται από το παράρτημα I της Συνθήκης για την Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (σύμφωνα με το άρθρο 2, παρ. 56 του ΓΑΚ).

Η δημόσια ενίσχυση ανέρχεται σε 181.521.000 €, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την περίοδο 2022-2025 και κατανέμεται ως εξής: 

α) Ποσό 90.760.500 € (ποσοστό 50%) θα διατεθεί για επενδύσεις που θα υλοποιηθούν από Συλλογικούς Φορείς και από υπό σύσταση, αντίστοιχους Συλλογικούς Φορείς, 

β) Ποσό 90.760.500 € (ποσοστό 50%) θα διατεθεί για επενδύσεις που θα υλοποιηθούν από νομικές οντότητες και από υπό σύσταση, αντίστοιχες νομικές οντότητες 

Σε περίπτωση μη δέσμευσης της δημόσιας ενίσχυσης σε μία έκαστη εκ των δύο ανωτέρω κατηγοριών εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών (3) μηνών από την ημερομηνία έναρξης της υποβολής των αιτήσεων, θα υπάρξει ενοποίηση των ως άνω περιπτώσεων σε μία ενιαία κατηγορία

Στόχος του προγράμματος είναι:

  • Η αύξηση του βαθμού συνεργασίας στον πρωτογενή τομέα μέσω συλλογικών σχημάτων ή/και της υιοθέτησης της συμβολαιακής γεωργίας.
  • Η βελτίωση της θέσης των αγροτών στην αλυσίδα αξίας.
  • Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων στις αγορές μέσα από την αξιοποίηση της έρευνας, της σύγχρονης τεχνολογίας και των ψηφιακών εργαλείων.
  • Η ενσωμάτωση διαδικασιών καινοτομίας και χρήσης νέων τεχνολογιών αλλά και διαδικασιών φιλικών προς το περιβάλλον, που περιορίζουν το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής.
  • Η βιώσιμη ανάπτυξη και η αποδοτικότερη διαχείριση των φυσικών πόρων.

Δικαιούχοι

Λήπτες της ενίσχυσης είναι νομικά πρόσωπα που είτε ανήκουν στις ΜΜΕ, είτε στις μεγάλες επιχειρήσεις που τηρούν απλογραφικά ή/και διπλογραφικά βιβλία και την ημερομηνία υποβολής της αίτησης ενίσχυσης πληρούν μια από τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

  1. Είναι Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις του ν. 4430/2016 και εταιρίες του εμπορικού δικαίου, εκτός αυτών της πρώτης περίπτωσης, οι οποίες εμφανίζουν βαθμό καθετοποίησης σε ποσοστό τουλάχιστον 40%, αξιοποιώντας ιδιοπαραγόμενα αγροτικά προϊόντα. Η υποχρέωση διατήρησης του ποσοστού καθετοποίησης ξεκινάει μετά την ολοκλήρωση της υλοποίησης της επένδυσης και είναι 3-ετής. Με την πάροδο της 3-τίας από την έναρξη της υποχρέωσης καθετοποίησης της παραγωγής και εντός προθεσμίας 2 μηνών, ο δικαιούχος υποχρεούται να προσκομίσει ενυπόγραφη βεβαίωση ορκωτού λογιστή, όπου θα τεκμηριώνεται η ανωτέρω προϋπόθεση. 
  2. Δικαιούχοι δύνανται να κριθούν και υπό σύσταση νομικά πρόσωπα, που ολοκληρώνουν τις διαδικασίες σύστασης πριν την έκδοση της ατομικής εγκριτικής απόφασης ενίσχυσης. 
  3. Είναι Ομάδες Παραγωγών (Ομ.Π.), Οργανώσεις Παραγωγών (Ο.Π.), Ενώσεις Οργανώσεων Παραγωγών, Αγροτικοί Συνεταιρισμοί (ΑΣ), Αγροτικές Εταιρικές Συμπράξεις (ΑΕΣ) και Ανώνυμες Εταιρίες των οποίων η πλειοψηφία των μετοχών ανήκει σε Αγροτικούς Συνεταιρισμούς του ν. 4673/2020 «Αγροτικοί Συνεταιρισμοί και άλλες διατάξεις». 
  4. Είναι Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις του ν. 4430/2016 και εταιρίες του εμπορικού δικαίου, εκτός αυτών της ανωτέρω περίπτωσης, οι οποίες: εφαρμόζουν συμβολαιακή γεωργία υπό τους ακόλουθους όρους, προϋποθέσεις και περιορισμούς: 
      1. εφόσον μεταποιούν ή/και εμπορεύονται γεωργικό προϊόν με παραγόμενο, τελικό γεωργικό προϊόν, κατ’ ελάχιστον το 40% κατ’ έτος, της αξίας των Α’ υλών που χρησιμοποιούνται στην ενισχυόμενη επένδυση είναι γεωργικό προϊόν συμβολαιακής γεωργίας, 
      2. εφόσον μεταποιούν ή/και εμπορεύονται γεωργικό προϊόν, με τελικό προϊόν μη γεωργικό προϊόν και κατ’ ελάχιστον το 40% κατ’ έτος, της αξίας του γεωργικού προϊόντος που χρησιμοποιείται, ως Α΄ ύλη, στην ενισχυόμενη επένδυση, είναι γεωργικό προϊόν συμβολαιακής γεωργίας. 
      3. η υποχρέωση εφαρμογής της συμβολαιακής γεωργίας ξεκινάει από την ημερομηνία ολοκλήρωσης της υλοποίησης της επένδυσης και τα συμβόλαια είναι τουλάχιστον 3-ετούς διάρκειας. 
      4. με την πάροδο 3-ετίας από την ολοκλήρωση της υλοποίησης της επένδυσης και εντός προθεσμίας 2 μηνών, ο δικαιούχος υποχρεούται να προσκομίσει ενυπόγραφη βεβαίωση ορκωτού λογιστή όπου θα τεκμηριώνεται η ανωτέρω προϋπόθεση των περιπτώσεων i και ii. 

5. Δεν δύνανται να κριθούν δικαιούχοι πρόσωπα που λειτουργούν υπό τη μορφή της εταιρείας αστικού δικαίου, με εξαίρεση τις Κοινωνικές Συνεταιριστικές επιχειρήσεις και της κοινοπραξίας

Δαπάνες Περιφερειακών Ενισχύσεων

  1. Κατασκευή και εκσυγχρονισμός ακινήτων.
  2. Διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου προκειμένου να εξυπηρετούνται οι ανάγκες της μονάδας. 
  3. Οχήματα με τα οποία η επιχείρηση διενεργεί μεταφορές Α΄ υλών και προϊόντων (έτοιμων και ημι-έτοιμων), εντός του χώρου της μονάδας. Επιλέξιμα είναι τα ηλεκτρικά οχήματα, τα οχήματα μηδενικών εκπομπών CO2 και τα οχήματα που εκπέμπουν CO2 μικρότερο των 50g/Km. 
  4. Αγορά, μεταφορά και εγκατάσταση εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένου και του εξοπλισμού εργαστηρίων στο βαθμό που εξυπηρετεί την λειτουργία της μονάδας.  
  5. Απόκτηση του συνόλου στοιχείων ενεργητικού, που ανήκουν σε επιχειρηματική εγκατάσταση που έχει κλείσει και η οποία αποκτάται από επενδυτή που δεν σχετίζεται με τον πωλητή και αποκλείει την απλή εξαγορά των μετοχών μιας επιχείρησης. Η αγορά του συνόλου ή και μέρους των υφιστάμενων παγίων στοιχείων ενεργητικού, όπως κτίρια, μηχανήματα και λοιπός εξοπλισμός, μιας επιχειρηματικής εγκατάστασης, είναι επιλέξιμη εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:
      1. Η επιχειρηματική αυτή εγκατάσταση έχει κλείσει ή θα είχε κλείσει αν δεν είχε αγορασθεί.
      2. Η αγορά πραγματοποιείται από τον φορέα της επένδυσης που δεν σχετίζεται με τον πωλητή. 
      3. Η σχετική συναλλαγή πραγματοποιείται υπό τους συνήθεις όρους της αγοράς. 
      4. Αν στοιχεία του ενεργητικού έχουν στο παρελθόν επιχορηγηθεί ή επιδοτηθεί μέσω αναπτυξιακών νόμων ή άλλων καθεστώτων ενισχύσεων πριν από την αγορά τους, το κόστος των εν λόγω στοιχείων ενεργητικού αφαιρείται από τις επιλέξιμες δαπάνες του υποβαλλόμενου επενδυτικού σχεδίου που συνδέονται με την απόκτηση επιχειρηματικής εγκατάστασης. 
      5. Για τα στοιχεία ενεργητικού που αφορούν σε μηχανολογικό και λοιπό εξοπλισμό, η ημερομηνία πρώτης κτίσης δεν είναι μεγαλύτερη των 10 ετών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης. 
      6. Οι συνολικές δαπάνες για την απόκτηση του συνόλου στοιχείων ενεργητικού, που ανήκουν σε επιχειρηματική εγκατάσταση που έχει κλείσει δεν υπερβαίνουν το 30% των επιλέξιμων δαπανών της επένδυσης.  

6. Δαπάνες εξοπλισμού μηχανοργάνωσης της επιχείρησης (όπως αγορά τηλεφωνικών εγκαταστάσεων, δικτύων ενδοεπικοινωνίας, ηλεκτρονικών υπολογιστών και περιφερειακών μηχανημάτων, φωτοτυπικών, συστημάτων ασφαλείας εγκαταστάσεων, συστημάτων πυροσβεστικής προστασίας εγκαταστάσεων). Στον εξοπλισμό μηχανοργάνωσης συμπεριλαμβάνονται και οι δαπάνες για απομακρυσμένη και έξυπνη διαχείριση με την εγκατάσταση συστημάτων τηλε-ελέγχου καθώς και κάθε άλλη επένδυση η οποία οδηγεί σε ψηφιακή αναβάθμιση των επιχειρήσεων. Επιλέξιμος είναι ο εξοπλισμός ο οποίος λειτουργεί κατά τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και συνοδεύεται από αντίστοιχες πιστοποιήσεις εφόσον υφίστανται στην αγορά. 

7. Δαπάνες για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας στα άτομα με αναπηρία. 

8. Στην περίπτωση αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού των δικτύων διανομής (logistic) της επιχείρησης, επιλέξιμος είναι ο μηχανολογικός εξοπλισμός ο οποίος έχει μοναδικό κωδικό αναγνώρισης (serial number) και οι κτιριακές εγκαταστάσεις με την προϋπόθεση ότι το αίτημα πληρωμής συνοδεύεται από τοπογραφικό με γεωχωρική σήμανση και φωτογραφίες με γεωχωρική σήμανση και χρονοσήμανση, όπου αποτυπώνεται η κατάσταση πριν και μετά την επένδυση.  

9. Άυλες δαπάνες όπως απόκτηση λογισμικού και αποκτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, αδειών εκμετάλλευσης δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, εμπορικών σημάτων (συμπεριλαμβάνονται και επενδύσεις σε ψηφιακή αναβάθμιση των επιχειρήσεων) / Τεχνικές προδιαγραφές και σχεδιασμός προϊόντων / Έρευνες αγοράς / Εταιρική ταυτότητα &branding (logos, εταιρικές παρουσιάσεις κ.λπ.) / Σχεδιασμός προωθητικών ενεργειών και υλικού για εταιρείες και προϊόντα. Επιπλέον, επιλέξιμα είναι η απόκτηση πιστοποιητικών διασφάλισης ποιότητας από αρμόδιους οργανισμούς (όπως ISO, HACCP, BRC GlobalStandards, IFS FoodStandard, GLOBALG.A.P. κ.λπ.) τα οποία εξασφαλίζουν στον καταναλωτή την ποιότητα και την ασφάλεια των τροφίμων που καταναλώνει.

10. Τα άυλα στοιχεία ενεργητικού είναι επιλέξιμα για τον υπολογισμό των επενδυτικών δαπανών, εφόσον χρησιμοποιούνται αποκλειστικά στην επιχειρηματική εγκατάσταση που λαμβάνει την ενίσχυση, είναι αποσβεστέα, αγοράζονται σύμφωνα με τους όρους της αγοράς από τρίτους που δεν έχουν σχέση με τον αγοραστή και περιλαμβάνονται στα στοιχεία ενεργητικού της επιχείρησης στην οποία χορηγείται η ενίσχυση και παραμένουν συνδεδεμένα με το έργο για το οποίο χορηγείται η ενίσχυση επί τουλάχιστον πέντε έτη ή τρία έτη στην περίπτωση των ΜΜΕ.

Δαπάνες Εκτός Περιφερειακών Ενισχύσεων

  1. Ενισχύσεις για συμβουλευτικές υπηρεσίες σε ΜΜΕ (ΓΑΚ, άρθρο 18 του τμήματος 2)
      • Οι επιλέξιμες δαπάνες συνίστανται στο κόστος των συμβουλευτικών υπηρεσιών που παρέχονται από εξωτερικούς συμβούλους. 
      • Οι εν λόγω υπηρεσίες δεν πρέπει να αποτελούν συνεχή ή περιοδική δραστηριότητα ούτε να συνδέονται με τις συνήθεις λειτουργικές δαπάνες της επιχείρησης, όπως τακτικές υπηρεσίες παροχής φορολογικών και νομικών συμβουλών ή διαφημιστικές υπηρεσίες. 

2. Ενισχύσεις για συμμετοχή ΜΜΕ σε εμπορικές εκθέσεις (ΓΑΚ, άρθρο 19 του τμήματος 2)

      • Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες συμμετοχής σε οποιαδήποτε εμπορική έκθεση (μίσθωσης, εγκατάστασης και διαχείρισης περιπτέρου).

3. Ενισχύσεις καινοτομίας για ΜΜΕ (ΓΑΚ, άρθρο 28 του τμήματος 4) 

      • Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες για την απόκτηση, την επικύρωση και την προστασία των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και λοιπών άυλων στοιχείων ενεργητικού καθώς και οι δαπάνες για συμβουλευτικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες στον τομέα της καινοτομίας. 

4. Επενδυτικές ενισχύσεις προς επιχειρήσεις για την υπέρβαση ενωσιακών προτύπων ή για την αύξηση της προστασίας του περιβάλλοντος ελλείψει ενωσιακών προτύπων (ΓΑΚ, άρθρο 36 του τμήματος 7). 

      • Επιλέξιμες είναι οι πρόσθετες δαπάνες που είναι απαραίτητες για την υπέρβαση των εφαρμοστέων ενωσιακών προτύπων ή για την αύξηση του επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος ελλείψει ενωσιακών προτύπων. 
      • Επιλέξιμες είναι οι δαπάνες για την αγορά καινούργιων οχημάτων για οδικές μεταφορές αγαθών και προϊόντων, με σκοπό τη συμμόρφωση σε εκδοθέντα ενωσιακά πρότυπα, υπό την προϋπόθεση ότι η αγορά πραγματοποιείται πριν αυτά τεθούν σε ισχύ.
          1. Για οχήματα με μικτό φορτίο έως 3,5 τόνους επιλέξιμα είναι τα ηλεκτρικά οχήματα, τα οχήματα μηδενικών εκπομπών CO2 και τα οχήματα που εκπέμπουν CO2 μικρότερο των 50g/Km. ii. 
          2. Για οχήματα των κατηγοριών Ν1, Ν2 και γενικά το σύνολο των βαρέων οχημάτων, επιλέξιμα είναι τα βαριά επαγγελματικά οχήματα μηδενικών εκπομπών και τα βαριά επαγγελματικά οχήματα χαμηλών εκπομπών όπως ορίζονται στον Καν. 2019/1242.
      • Όταν το κόστος της επένδυσης για την προστασία του περιβάλλοντος μπορεί να προσδιοριστεί στο συνολικό επενδυτικό κόστος ως χωριστή επένδυση, αυτό το κόστος που σχετίζεται με την προστασία του περιβάλλοντος συνιστά τις επιλέξιμες δαπάνες. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, το κόστος της επένδυσης στην προστασία του περιβάλλοντος προσδιορίζεται με βάση παρόμοια, λιγότερη φιλική προς το περιβάλλον επένδυση που θα μπορούσε προφανώς να πραγματοποιηθεί χωρίς την ενίσχυση. Η διαφορά μεταξύ του κόστους των δύο επενδύσεων προσδιορίζει το κόστος που συνδέεται με την προστασία του περιβάλλοντος και συνιστά τις επιλέξιμες δαπάνες. ε) 

5. Επενδυτικές ενισχύσεις για την προώθηση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΓΑΚ, άρθρο 41 του τμήματος 7) 

      • Ο εξοπλισμός παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές δεν ενισχύεται ως μεμονωμένη δράση, αλλά ως τμήμα της συνολικής παραγωγικής επένδυσης. 
      • Οι επενδύεις σε ΑΠΕ, περιλαμβανομένης της ηλιακής ενέργειας, θα στηρίζονται σε σχετική μελέτη ενεργειακών απαιτήσεων και στην οποία γίνεται ανάλυση του ποσοστού κάλυψης των αναγκών λειτουργίας της επιχείρησης του δικαιούχου. Βάσει της μελέτης αυτής, γίνεται ανάλυση του τρόπου υποκατάστασης της ενέργειας και εκτιμάται η αποδοτικότητα της επένδυσης υποκατάστασης ενεργειακών αναγκών από ΑΠΕ (kWh παραγόμενης ενέργειας συστήματος ΑΠΕ / ευρώ επένδυσης, με ακρίβεια δύο δεκαδικών ψηφίων). Η σχετική μελέτη προσκομίζεται στο αίτημα πληρωμής που περιλαμβάνει τη δαπάνη των ΑΠΕ.  
      • Οι ενισχυόμενες επενδύσεις χρησιμοποιούνται για την παραγωγή βιώσιμων βιοκαυσίμων που δεν είναι βασιζόμενα σε εδώδιμα φυτά. 
      • Ως επιλέξιμες δαπάνες σε ΑΠΕ λογίζονται οι πρόσθετες επενδυτικές δαπάνες που είναι απαραίτητες για την προώθηση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και υπολογίζονται ως εξής: 
        1. Όταν το κόστος της επένδυσης για την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μπορεί να προσδιοριστεί στο συνολικό επενδυτικό κόστος ως χωριστή επένδυση, για παράδειγμα ως εύκολα προσδιορίσιμο πρόσθετο κατασκευαστικό στοιχείο σε προϋφιστάμενη εγκατάσταση, αυτό το κόστος που σχετίζεται με την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές συνιστά τις επιλέξιμες δαπάνες.
        2. Όταν το κόστος της επένδυσης για την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μπορεί να προσδιοριστεί με βάση παρόμοια, λιγότερο φιλική προς το περιβάλλον επένδυση, που θα μπορούσε προφανώς να πραγματοποιηθεί χωρίς την ενίσχυση, η διαφορά αυτή μεταξύ του κόστους των δύο επενδύσεων προσδιορίζει το κόστος που συνδέεται με την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και συνιστά τις επιλέξιμες δαπάνες.
      • Οι ενισχύσεις χορηγούνται μόνο σε νέες εγκαταστάσεις ΑΠΕ. Καμία ενίσχυση δεν χορηγείται ούτε καταβάλλεται μετά την έναρξη λειτουργίας της εγκατάστασης και η ενίσχυση είναι ανεξάρτητη από την παραγωγή.

Μη Επιλέξιμες Δαπάνες

  1. Μίσθωση και απόκτηση κτηριακών εγκαταστάσεων παλαιών ή καινούργιων, ανεξάρτητα από την πιθανή προηγούμενη χρήση τους, πλην των περιπτώσεων που αναφέρονται στις περιφερειακές ενισχύσεις. 
  2. Έργα συντήρησης κτηριακών εγκαταστάσεων, υπό την έννοια των μεμονωμένων επιδιορθώσεων που ανακύπτουν από τη λειτουργία της επιχείρησης και έργα συντήρησης μηχανολογικού εξοπλισμού. 
  3. Προσωρινά έργα μη αμέσως συνδεόμενα με την εκτέλεση της επένδυσης (πχ προσωρινό υπόστεγο για την φύλαξη υλικών, κ.λπ.).  
  4. Εργασίες πρασίνου, με εξαίρεση τις δενδροφυτεύσεις για λόγους ηχομόνωσης, καθώς και έργα διακόσμησης.  
  5. Έργα οδοποιίας εκτός των ορίων του οικοπέδου εγκατάστασης της μονάδας.  
  6. Πάσης φύσεως έξοδα, εισφορές, φόροι, τέλη, δημοσιονομικές επιβαρύνσεις, ΦΠΑ που ανακτάται, αποζημιώσεις, ασφάλιστρα υπέρ τρίτων. 
  7. Εξοπλισμός αναψυχής (όπως εξοπλισμός αναπαραγωγής ήχου και εικόνας κ.λπ.). 
  8. Αγορά υλικών αποσβέσιμων σε διάρκεια μικρότερη του έτους. 
  9. Τα μεταχειρισμένα οχήματα, μηχανήματα και εξοπλισμός πλην των περιπτώσεων που αναφέρονται στις περιφερειακές ενισχύσεις.
  10. Οι δαπάνες για απλή αντικατάσταση μηχανολογικού εξοπλισμού, παρόμοιας κατηγορίας, μεγέθους ή δυναμικότητας, ακόμη και όταν γίνονται με εγκατάσταση καινούργιου, εφόσον ο εξοπλισμός που αντικαθίσταται δεν έχει αποσβεστεί. 
  11. Επενδυτικές δαπάνες των υποβαλλόμενων αιτήσεων ενίσχυσης που χρηματοδοτούνται από άλλο επενδυτικό πρόγραμμα..
  12. Δαπάνες με σκοπό τη συμμόρφωση με τα ενωσιακά πρότυπα.
  13. Αιτούμενες δαπάνες, η υλοποίηση των οποίων δεν εγκρίθηκε κατά τον διοικητικό έλεγχο της αίτησης ενίσχυσης.
  14. Υπερβάσεις κόστους εκτός από τις περιπτώσεις που έχουν γίνει αποδεκτές στο πλαίσιο αιτήματος τροποποίησης του δικαιούχου. 
  15. Αμοιβές προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων των επιβαρύνσεων της κοινωνικής ασφάλισης, πληρωτέες από τον δικαιούχο στο προσωπικό του. 
  16. Δαπάνες που αφορούν την αύξηση της δυναμικότητας σε τομείς όπου υπάρχει περιορισμός στην παραγωγή από την Κοινή Οργάνωση Αγορών γεωργικών προϊόντων. 
  17. Δαπάνες αποξήλωσης και καθαίρεσης γενικότερα. Δαπάνες για τον καθαρισμό της αρχικής θέσης σε περιπτώσεις μετεγκατάστασης και κόστος αποξήλωσης και μεταφοράς του παλαιού εξοπλισμού ή μέρους αυτού στη νέα θέση. 
  18. Δαπάνες που αφορούν εργασίες υλοποίησης του έργου οι οποίες ξεκίνησαν προγενέστερα της ημερομηνίας υποβολής της αίτησης ενίσχυσης στο παρόν Υποέργο, δεν είναι επιλέξιμες. 
  19. Μέχρι την καταχώρηση στο πληροφοριακό σύστημα της θετικής αξιολόγησης και έγκρισης του αιτήματος τροποποίησης, δεν είναι δυνατή η υποβολή αίτησης καταβολής της ενίσχυσης και η καταβολή οικονομικής ενίσχυσης για τις δαπάνες που αφορούν το σχετικό αίτημα τροποποίησης. 
  20. Δεν είναι επιλέξιμες δαπάνες που πραγματοποιούνται με σκοπό να εξασφαλιστεί η συμμόρφωση των επιχειρήσεων με ενωσιακά πρότυπα που έχουν ήδη εκδοθεί, αλλά δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ, με εξαίρεση την αγορά καινούριων οχημάτων για οδικές μεταφορές κατά τα οριζόμενα στην παρούσα πρόσκληση και στον ΓΑΚ. 21.
  21. Στις περιπτώσεις 4 και 5 των δαπανών εκτός περοφερειακών ενισχύσεων, δεν είναι επιλέξιμες δαπάνες που δεν συνδέονται άμεσα με την επίτευξη υψηλότερου επιπέδου προστασίας του περιβάλλοντος. 
  22. Δεν χορηγούνται ενισχύσεις για βιοκαύσιμα που υπόκεινται σε υποχρέωση εφοδιασμού ή ανάμειξης και για υδροηλεκτρικές εγκαταστάσεις. 
  23. Το κεφάλαιο κίνησης δεν θεωρείται επιλέξιμη δαπάνη.
  24. Δραστηριότητες που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της μεταγενέστερης χρήσης. 
  25. Δραστηριότητες στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής της ΕΕ (ΣΕΔΕ) για την επίτευξη των προβλεπόμενων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που δεν είναι χαμηλότερες από τους σχετικούς δείκτες αναφοράς. 
  26. Δραστηριότητες που σχετίζονται με χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, αποτεφρωτήρες και μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας. 
  27. Δραστηριότητες κατά τις οποίες η μακροπρόθεσμη διάθεση αποβλήτων μπορεί να βλάψει το περιβάλλον. Βάσει των κριτηρίων επιλεξιμότητας θα απαιτείται επιπλέον να επιλέγονται μόνο οι δραστηριότητες που συμμορφώνονται με τη σχετική ενωσιακή και εθνική περιβαλλοντική νομοθεσία.

Τόπος Υλοποίησης

Η επένδυση υλοποιείται σε ιδιόκτητο ή μισθωμένο χώρο. Στην περίπτωση μίσθωσης του τόπου εγκατάστασης, η διάρκεια μίσθωσης είναι μεγαλύτερη των 12 ετών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης ενίσχυσης. 

Ο τόπος υλοποίησης κατέχεται νόμιμα το αργότερο την ημερομηνία υποβολής της πρώτης αίτησης καταβολής της ενίσχυσης. Στην περίπτωση της απόκτησης του συνόλου στοιχείων του ενεργητικού που ανήκουν σε επιχειρηματική εγκατάσταση που έχει κλείσει, ο τόπος υλοποίησης κατέχεται νόμιμα τη στιγμή της απόκτησής τους και όχι την ημερομηνία έκδοσης της ατομικής απόφασης ενίσχυσης

Η επένδυση δύναται να υλοποιηθεί στην έδρα της εντασσόμενης επιχείρησης ή/και σε υποκατάστημα αυτής σε οποιαδήποτε Περιφερειακή Ενότητα. Σε κάθε περίπτωση, ως ποσοστό έντασης της ενίσχυσης καθορίζεται από το οριζόμενο ποσοστό της εκάστοτε Περιφέρειας στην οποία ανήκει η Περιφερειακή Ενότητα, όπου θα υλοποιηθεί η επενδυτική δαπάνη. Στις περιπτώσεις αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού των δικτύων διανομής (logistic) μίας επιχείρησης, ως τόπος υλοποίησης νοείται η Περιφερειακή Ενότητα όπου υλοποιείται η εκάστοτε επένδυση.

Τα επενδυτικά σχέδια που υπάγονται στο καθεστώς ενίσχυσης οφείλουν να διασφαλίζουν τις απαραίτητες συνθήκες, ώστε να μη δημιουργούνται διακρίσεις σε βάρος ευπαθών ομάδων, ιδίως ως προς την προσβασιμότητα σε υποδομές, υπηρεσίες και αγαθά. Η αντιμετώπιση των διακρίσεων σε βάρος ευπαθών ομάδων διασφαλίζεται εφόσον το επενδυτικό σχέδιο περιλαμβάνει διακριτές επιλέξιμες δαπάνες σε ενσώματα στοιχεία ενεργητικού που έχουν στόχο τη διασφάλιση της προσβασιμότητας / προσπελασιμότητας στα άτομα με αναπηρία ή/και αναλύεται σε ειδικό εδάφιο της οικονομοτεχνικής μελέτης ο τρόπος με τον οποίο διασφαλίζεται από το σχεδιασμό του έργου η παραπάνω προϋπόθεση.

Αιτούμενος Προϋπολογισμός 

Τα όρια του αιτούμενου προϋπολογισμού κάθε αίτησης ενίσχυσης είναι τα ακόλουθα: 

Μέγεθος Επιχειρήσεων

Κατώτατος αιτούμενος επιλέξιμος προϋπολογισμός

Ανώτατος αιτούμενος επιλέξιμος προϋπολογισμός

Πολύ μικρές – Μικρές – Μεσαίες

500.000 €

7.500.000 €

Μεγάλες

2.000.000 €

12.500.000 €

Οι δυνητικοί δικαιούχοι δύνανται να υποβάλλουν περισσότερες της μίας αιτήσεις ενίσχυσης ανά ΑΦΜ. 

Το άθροισμα του προβλεπόμενου προϋπολογισμού ανά ΑΦΜ για το σύνολο των υποβληθεισών αιτήσεων, δεν δύναται να ξεπερνά τα ανώτατα όρια του ανωτέρω πίνακα. 

Η αίτηση ενίσχυσης μπορεί να αφορά σε περισσότερους από έναν ΚΑΔ.

Ένταση Εχίσχυσης

Τα ποσοστά της έντασης ενίσχυσης εμφανίζονται στον πίνακα που ακολουθεί: 

Περιφέρειες 

Μέγεθος Επιχειρήσεων

Μεγάλες

Μεσαίες

Μικρές

Βόρειο Αιγαίο 

45%

55%

55%

Κρήτη 

40%

50%

55%

Ανατολική Μακεδονία-Θράκη

45%

55%

55%

Κεντρική Μακεδονία

45%

55%

55%

Δυτική Μακεδονία

40%

50%

55%

Ήπειρος

45%

55%

55%

Θεσσαλία

45%

55%

55%

Ιόνια Νησιά 

40%

50%

55%

Δυτική Ελλάδα 

45%

55%

55%

Στερεά Ελλάδα 

40%

50%

55%

Πελοπόννησο 

40%

50%

55%

Νότιο Αιγαίο

30%

40%

50%

Ανατολική Αττική / Δυτική Αττική / Πειραιάς και νήσοι

25%

35%

45%

Δυτικός τομέας Αθηνών

15%

25%

35%

  1. Για τον υπολογισμό της έντασης των ενισχύσεων και των επιλέξιμων δαπανών, όλα τα στοιχεία που χρησιμοποιούνται υπολογίζονται πριν από την αφαίρεση φόρων ή άλλων επιβαρύνσεων. 
  2. Η ένταση της ενίσχυσης σε συμβουλευτικές υπηρεσίες σε MME, ορίζεται σύμφωνα με τα ανώτατα όρια του ανωτέρω πίνακα για κάθε περιφέρεια και δεν δύναται να ξεπερνά σε ποσοστό το 50% της επιλέξιμης δαπάνης (ΓΑΚ 651/2014, άρθρο 18 του τμήματος 2). 
  3. Η ένταση της ενίσχυσης για συμμετοχή ΜΜΕ σε εμπορικές εκθέσεις, ορίζεται σύμφωνα με τα ανώτατα όρια του ανωτέρω πίνακα για κάθε περιφέρεια και δεν δύναται να ξεπερνά σε ποσοστό το 50% της επιλέξιμης δαπάνης (ΓΑΚ, άρθρο 19 του τμήματος 2). 
  4. Η ένταση της ενίσχυσης καινοτομίας για ΜΜΕ, ορίζεται σύμφωνα με τα ανώτατα όρια του ανωτέρω πίνακα για κάθε περιφέρεια και δεν δύναται να ξεπερνά σε ποσοστό το 50% της επιλέξιμης δαπάνης (ΓΑΚ, άρθρο 28 του τμήματος 4). 
  5. Η ένταση της ενίσχυσης σε δαπάνες για την υπέρβαση ενωσιακών προτύπων ή για την αύξηση της προστασίας του περιβάλλοντος ελλείψει ενωσιακών προτύπων ορίζεται σύμφωνα με τα ανώτατα όρια του ανωτέρω πίνακα για κάθε περιφέρεια και δεν δύναται να ξεπερνά σε ποσοστό το 40% της επιλέξιμης δαπάνης. Η ένταση της ενίσχυσης αυξάνεται στο 55%, στην περίπτωση ενισχύσεων που χορηγούνται σε μικρές επιχειρήσεις και στο 50%, στην περίπτωση ενισχύσεων που χορηγούνται σε μεσαίες επιχειρήσεις (ΓΑΚ, άρθρο 36 του τμήματος 7). 
  6. Η ένταση της ενίσχυσης για δαπάνες που αφορούν στην προώθηση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ορίζεται σύμφωνα με τα ανώτατα όρια του ανωτέρω πίνακα για κάθε περιφέρεια και δεν δύναται να ξεπερνά σε ποσοστό το 45% της επιλέξιμης δαπάνης. Η ένταση της ενίσχυσης αυξάνεται στο 55% για τις ΜΜΕ (ΓΑΚ, άρθρο 41 του τμήματος 7).

Μέγιστα όρια προϋπολογισμού ανά κατηγορία ενισχύσεων

Στο πλαίσιο της παρούσας ισχύουν τα ακόλουθα: 

  1. Ο ανώτατος αιτούμενος επιλέξιμος προϋπολογισμός για τις δαπάνες σε συμβουλευτικές υπηρεσίες σε MME δεν ξεπερνά τις 300.000 ευρώ. 
  2. Ο ανώτατος αιτούμενος επιλέξιμος προϋπολογισμός για τις δαπάνες με σκοπό τη συμμετοχή ΜΜΕ σε εμπορικές εκθέσεις δεν ξεπερνά τις 500.000 ευρώ. 
  3. Ο ανώτατος αιτούμενος επιλέξιμος προϋπολογισμός για τις δαπάνες καινοτομίας για ΜΜΕ δεν ξεπερνά τις 500.000 ευρώ. 
  4. Ο ανώτατος αιτούμενος επιλέξιμος προϋπολογισμός για τις δαπάνες με σκοπό την υπέρβαση ενωσιακών προτύπων ή για την αύξηση της προστασίας του περιβάλλοντος ελλείψει ενωσιακών προτύπων δεν ξεπερνά τα 2.000.000 ευρώ. 
  5. Ο ανώτατος αιτούμενος επιλέξιμος προϋπολογισμός για τις δαπάνες για την προώθηση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές δεν ξεπερνά το 1.000.000 ευρώ. 
  6. Οι δαπάνες απόκτησης ακινήτων, στο πλαίσιο των περιφερειακών ενισχύσεων, δεν υπερβαίνουν το 30% των επιλέξιμων δαπανών της επένδυσης. 
  7. Οι δαπάνες απόκτησης γης (αγορά γης), στο πλαίσιο των περιφερειακών ενισχύσεων, δεν υπερβαίνουν το 10% των επιλέξιμων δαπανών της επένδυσης. 
  8. Οι δαπάνες αγοράς οχημάτων κατά τα οριζόμενα στο Άρθρο 36 του ΓΑΚ, δεν ξεπερνούν το 30% του συνολικού επιλέξιμου προϋπολογισμού του επενδυτικού σχεδίου. 
  9. Οι δαπάνες σε ΑΠΕ κατά τα οριζόμενα στο Άρθρο 41 του ΓΑΚ, δεν ξεπερνούν το 30% του συνολικού επιλέξιμου προϋπολογισμού του επενδυτικού σχεδίου. 
  10. Τα ανωτέρω όρια δεν επιτρέπεται να καταστρατηγούνται με τον τεχνητό διαχωρισμό των καθεστώτων ενισχύσεων ή των έργων ενίσχυσης. 
  11. Οι ως άνω δράσεις δύνανται να ενταχθούν αθροιστικά σε ένα επιχειρηματικό σχέδιο, όπως αυτό συντάσσεται και υποβάλλεται από μία νομική οντότητα.

Χρηματοδοτικό Σχέδιο

  • Δημόσια Δαπάνη

Υπολογίζεται ως ποσοστό επί του επιλέξιμου προϋπολογισμού. Χορηγείται απολογιστικά, δηλαδή μετά την υλοποίηση των επενδυτικών δαπανών, την εξόφλησή τους και την παραλαβή τους από τα αρμόδια όργανα με βάση τις δαπάνες που κρίνονται επιλέξιμες.

  • Ιδιωτική συμμετοχή

Προκύπτει ως διαφορά μεταξύ του επιλέξιμου προϋπολογισμού και της δημόσιας ενίσχυσης. 

Δύναται να περιλαμβάνει ίδια κεφάλαια ή/και εξωτερική χρηματοδότηση με τον περιορισμό ότι ποσοστό 25% του συνόλου των επιλέξιμων δαπανών, δεν περιέχει στοιχεία κρατικής ενίσχυσης. 

  • Διευκολύνσεις

Παρέχεται προκαταβολή και ανοικτός καταπιστευτικός λογαριασμός υπό προϋποθέσεις. Στα χρηματοδοτικά εργαλεία δίνεται η δυνατότητα να συμπεριλαμβάνονται και τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Το ύψος του δανείου δεν θα υπερβαίνει το ύψος της ιδιωτικής συμμετοχής του δικαιούχου. 

 Κριτήρια Επιλεξιμότητας

ΚΡΙΤΗΡΙΟ 1 : Ωριμότητα Επενδυτικού Σχεδίου 

Η ωριμότητα του επενδυτικού σχεδίου αφορά στην κάλυψη της ιδιωτικής συμμετοχής και τεκμηριώνεται με τα δικαιολογητικά.

ΚΡΙΤΗΡΙΟ 2 : Νόμιμη σύσταση δικαιούχου 

Η νόμιμη σύσταση του δικαιούχου τεκμηριώνεται με τα δικαιολογητικά.

ΚΡΙΤΗΡΙΟ 3 :Πράσινη μετάβαση 

Απαιτείται τουλάχιστον μία δράση από αυτές που παρατίθενται στη συνέχεια και περιγράφονται στην υποβαλλόμενη οικονομοτεχνική μελέτη: 

  1. Επεξεργασία βιολογικών Α’ υλών ή Α’ υλών παραγόμενων με μεθόδους φιλικές προς το περιβάλλον, μετά την ολοκλήρωση της επένδυσης. 
  2. Επενδύσεις σε κτιριακές εγκαταστάσεις για την επίτευξη υψηλότερου συντελεστή ενεργειακής απόδοσης σε σχέση με τα ελάχιστα προβλεπόμενα στο ισχύον θεσμικό εθνικό και ενωσιακό πλαίσιο. 
  3. Επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό με μειωμένη κατανάλωση ενέργειας. 
  4. Προμήθεια οχημάτων του ανώτερου, διαθέσιμου προτύπου μέτρησης εκπομπών ρύπων, όπως ισχύει για κάθε κατηγορία οχημάτων. 
  5. Επενδύσεις σε ΑΠΕ συμπεριλαμβανομένων των ΑΠΕ από ηλιακή ενέργεια. 
  6. Επενδύσεις σε υποδομές που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ύδατος
  7. Επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό που συμβάλλει στην εξοικονόμηση ύδατος.

ΚΡΙΤΗΡΙΟ 4 :Επένδυση στην καινοτομία και τον ψηφιακό μετασχηματισμό 

Απαιτείται τουλάχιστον μία δράση σε επενδύσεις με σκοπό την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων ή/και σύγχρονων παραγωγικών μεθόδων και διαδικασιών και περιγράφονται στην υποβαλλόμενη οικονομοτεχνική μελέτη. Ενδεικτικά αναφέρονται επενδύσεις σε σύγχρονα συστήματα τηλε-ελέγχου και καταγραφής/παρακολούθησης της παραγωγικής διαδικασίας. 

ΚΡΙΤΗΡΙΟ 5 :Βιωσιμότητα της επένδυσης 

Για τον προσδιορισμό της βιωσιμότητας της επένδυσης, τα αποδεκτά όρια των επιλεγμένων αριθμοδεικτών επίδοσης στην υποβαλλόμενη οικονομοτεχνική μελέτη, είναι: 

  1. Γενική ρευστότητα του Φορέα πριν την επένδυση (Κυκλοφορούν Ενεργητικό / Βραχυχρόνιες υποχρεώσεις) > 1. Αφορά μόνο στις υφιστάμενες επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν κλείσει μία τουλάχιστον διαχειριστική χρήση.
  2. Καθαρό περιθώριο κέρδους του Φορέα μετά την επένδυση (Καθαρό κέρδος / συνολικό τζίρο) > 1% 
  3. Εσωτερικός συντελεστής απόδοσης (IRR) του Φορέα μετά την επένδυση για περίοδο 10 ετών > 10 
  4. Ικανότητα αποπληρωμής τοκοχρεολυσίων (ΙΑΤ) του Φορέα μετά την επένδυση < 2

 Κριτήρια Αποκλεισμού

Στο πλαίσιο του παρόντος Υποέργου αποκλείονται αιτήσεις ενίσχυσης: 

  1. Που υποβάλλονται από φορείς που θεωρούνται προβληματικές επιχειρήσεις (παρ. 1, παρ. 4, περ. γ, ΓΑΚ). Ωστόσο, δεν αποκλείονται, κατά παρέκκλιση, επιχειρήσεις που δεν ήταν προβληματικές την 31η Δεκεμβρίου 2019, αλλά κατέστησαν προβληματικές κατά την περίοδο από 1η Ιανουαρίου 2020 έως την 31η Δεκεμβρίου 2021. 
  2. Που υποβάλλονται από φορείς για τους οποίους έχει εκδοθεί απόφαση καταλογισμού για παραβάσεις των υποχρεώσεων που απορρέουν από την ένταξή τους σε προσκλήσεις, τόσο του παρόντος Υποέργου, όσο και των αντίστοιχων μέτρων προηγούμενων προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης, και δεν έχει προσκομισθεί απόδειξη πληρωμής του καταλογισθέντος ή ρυθμισθέντος ποσού.
  3. Που αφορούν σε γενετικά τροποποιημένα προϊόντα.
  4. Που αφορούν σε λιανικό εμπόριο.
  5. Που αφορούν σε μη βιώσιμες επενδύσεις. Η χρηματοδότηση παρέχεται σε επιχειρήσεις που πληρούν το κριτήριο Βιωσιμότητα της Επένδυσης.
  6. Σε περίπτωση που για τους δυνητικούς δικαιούχους εκκρεμεί διαταγή ανάκτησης, κατόπιν προηγούμενης αποφάσεως της Επιτροπής ή του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), με την οποία μια ενίσχυση κηρύσσεται παράνομη και ασυμβίβαστη με την εσωτερική αγορά. 
  7. Σε περίπτωση που το ποσό της ενίσχυσης καθορίζεται με βάση την τιμή ή την ποσότητα των εν λόγω προϊόντων που αγοράζονται από πρωτογενείς παραγωγούς ή διατίθενται στην αγορά από τις οικείες επιχειρήσεις. 
  8. Σε περίπτωση που οι ενισχύσεις σχετίζονται με εξαγωγές.
  9. Σε περίπτωση που οι ενισχύσεις εξαρτώνται από την κατά προτίμηση χρήση εγχώριων προϊόντων αντί των εισαγομένων.
  10. Σε περίπτωση που η ενίσχυση θα αποδοθεί εν μέρει ή εξολοκλήρου σε πρωτογενείς παραγωγούς. 
  11. Σε περίπτωση που οι ενισχύσεις εξαρτώνται από την κατά προτίμηση χρήση εγχώριων προϊόντων αντί των εισαγομένων. 
  12. Δεν ενισχύονται φυσικά πρόσωπα και ατομικές επιχειρήσεις

Χρονοδιάγραμμα

  • Η υποβολή των αιτήσεων ενίσχυσης και των φακέλων υποψηφιότητας ξεκινά στις 31/5/2022 ώρα 12:00 και ολοκληρώνεται στις 30/9/2022 και ώρα 12:00. 
  • Η διάρκεια της αξιολόγησης υπολογίζεται σε 6 μήνες από την 1η Ιουνίου 2022 έως την 30η Νοεμβρίου 2022. 
  • Το τρίτο τρίμηνο του 2022 (Οκτώβριος 2022) αναμένεται να ξεκινήσει η διαδικασία υποβολής, αξιολόγησης και ελέγχου των σχετικών αιτημάτων πληρωμής. 
  • Μετά την αποδοχή της εγκριτικής απόφασης ενίσχυσης, ο δικαιούχος δύναται να αιτηθεί χορήγηση προκαταβολής μέχρι το 100% της δημόσια χρηματοδότησης, εντός χρονικού διαστήματος 3 μηνών με την προσκόμιση ισόποσης εγγυητικής επιστολής προκαταβολής.
  • Η διάρκεια υλοποίησης των σχεδίων ορίζεται σε 18 μήνες με δυνατότητα παράτασης 6 μηνών, που θα χορηγείται, είτε για λόγους ανωτέρας βίας, είτε κατόπιν ειδικής αιτιολόγησης. 
  • Η καταληκτική ημερομηνία υλοποίησης – ολοκλήρωσης της επένδυσης δεν δύναται να ξεπερνά την 31η Μαΐου 2025. 

Συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα και ο αρμόδιος σύμβουλος της ΑΤΛΑΝΤΙΣ Συμβουλευτικής θα επικοινωνήσει μαζί σας.

    Μήνυμα

    Παρακαλώ αναφέρετε:

     

    • Το έτος ίδρυσης της επιχειρησης
    • Το ύψος του επενδυτικού σχεδίου
    • Τα άτομα που απασχολούσε η επιχείρηση κατά την τελευταία χρήση / έτος
    • Για την υποβολή της φόρμας ενδέχεται να χρειαστεί λίγος χρόνος, παρακαλούμε μην κλείσετε τη σελίδα μέχρι το μήνυμα της επιτυχούς καταχωρήσεις να εμφανιστεί στην οθόνη σας. Στα επόμενα 5 λεπτά μετά την υποβολή της φόρμας θα λάβετε email στον λογαριασμό ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που δηλώσατε, παρακαλούμε ελέγξτε και στα ανεπιθύμητα.